Simurg Nam-î Diğer Zümrüd-û Anka Kuşu

Simurg mitosundan, yani diğer adıyla Zümrüd-ü Anka kuşundan Pers mitolojisi diğer Doğu mitoloji ve efsanelerinde de bahsedilmektedir. Türk mitolojisinde ‘Tuğrul kuşu’ olarak da bilinir. Bu kuşun öleceği zaman, bir tür ateş olup kendi kendini yaktığı ve kendisinden yeniden doğduğu söylentiler arasındadır.
Simurg Efsanesi;
‘Efsaneye göre kuşların hükümdarı olan Simurg ( Zümrüd-ü Anka ), Bilgi Ağacı’nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş’
Kuşlar Simurg’a inanır ve onun kendilerini kurtaracağını düşünürlermiş. Ama içlerinden Simurg’u gören olmamış. Simurg ortada görünmedikçe kuşkulanır olmuşlar ve sonunda umudu kesmişler. Simurg’un yuvası, etekleri bulutların üzerinde olan Kaf Dağı’nın tepesindeymiş. Bir gün uzak bir ülkede bir kuş sürüsü Simurg’un kanadından bir tüy bulmuş. Simurg’un var olduğunu anlayan dünyadaki tüm kuşlar toplanmışlar ve hep birlikte Simurg’un huzuruna gidip, yolunda gitmeyen şeyler için yardım istemeye karar vermişler.
Kaf dağına varmak için ise yedi dipsiz vadiyi aşmak gerekirmiş, Bu vadilerin her biri bir diğerinden daha çetinmiş.

Birincisi; İSTEK,

ikincisi; AŞK,

üçüncüsü; MARİFET,

dördüncüsü; İSTİSNA,

beşincisi; TEVHİD,

altıncısı; ŞAŞKINLIK ve

yedincisi ; YOK OLUŞ vadileriymiş.

“ZAL”OĞLU KÜRT RÜSTEM…

“Dünya Mitleri”ni okurken karşınıza hem Türk, hem de Persi mitoloji kahramanı olarak çıkıyor Rüstem…

İranlılar için önemli bir halk kahramanı olan Rüstem, Kürt Zal’ın oğludur.Efsane “Simurg”la başlar; Zümrüd-ü Anka olarak da bilinen Simurg; Pers mitolojisinde kendini yakıp, küllerinden yeniden doğan efsanevi yaratıktır,kimine göre kuş,kimine göre iyilik timsalidir…

Ayrıca Simurg’un şeytani hastalıklara iyi geldiği ve evrenin en bilge yaratığı olduğu inancı da vardır. Bilgi ağacında yaşar ve her kanat cırpışında bilgi tohumları dünyaya yayılır. Simurg, Firdevsi’nin Şahname’sinde de yer alır….

Şahnameye göre Kral Sam’ın oğlu Zal doğuştan “albino”dur ve bu yüzden ölüme terk edilir. Zal’ın ağlamasını duyan Simurg, Zal’ı yanına alır ve onu büyütür ve dünyaya inmek istediğinde Simurg, ona kendi tüylerinden birini verir, ihtiyacı olduğu anda tüyü yakmasını söyler…

Zal dünyaya iner inmez bir kıza aşık olur ve evlenirler. Gün gelir Zal’ın eşi hamile kalır, ancak doğum sırasında Zal, karısının öleceğini anlar ve tüyü yakar. Simurg hemen yardıma gelir ve Zal’ın sezeryan benzeri bir yöntem uygulayarak karısına yardım etmesini sağlar. Doğan çocuk en ünlü Pers kahramanlarından Rüstem’dir.

Efsaneye göre Rüstem, bir günlük bir bebekken bir yaşında gibi görünmüş, beslenebilmesi için kendisine süt anne tutulmuş, on kişinin yiyebildiği kadar yemeği yiyerek kısa zamanda çok güçlü ve iri yarı bir hal almıştır.

Eşsiz silâh kullanma yeteneği ve bilek gücü, pehlivanlığı, yiğitliği ve korkusuzluğu ile ünlenerek adından söz ettirmiştir.İran, Türkistan ve Doğu Anadolu dolaylarında yaşamış olma ihtimali bulunan Rüstem’e İranlılar kadar Türkler de sahip çıkmış ve kendi millî kahramanları olarak görüp, yaşatmışlardır.

Babası Zal’ın çalınmış olan kılıcını bulmak için Şiraz’dan Semerkand’a doğru yola çıkan Rüstem, yolculuğu sırasında, zamanının ünlü pehlivanlarından olan Demir Pehlivanın kızını görüp aşık olur. Kızı alabilmek için, müstakbel kayınpederini yenmek zorunda olan Rüstem, Demir Pehlivan ile üç gün boyunca müsabakaya tutuşur. Ancak, hiçbiri diğerine üstün gelemez.

Aradan geçen bir süre sonra Demir Pehlivan hastalanıp yatağa düşer, Lokmanların tavsiyesi üzerine Rüstem, kayınpederini kurtarmak için aslan kanı bulup getirmek üzere ava çıkar.Kendi kadar iri bir aslanla boğuşur ve onu öldürüp kanını getirir. Kayınpederi için bu kan şifa olmuştur. Demir Pehlivan iyileşmiş olmakla birlikte kısa bir süre sonra ölmüştür. Rüstem de bu ünlü pehlivanın kızı Rübab ile evlenmiştir.

Rüstem, İran ve Turan Türkleri arasında meydana gelen savaşların anlatıldığı efsanelere de konu olmuş ve kahramanlığı, sahip olduğu yenilmez gücüyle ön plana çıkmıştır. Bu sebepten dolayıdır ki, özellikle yiğitliği, pehlivan yapısı ile kendilerinden söz edilen hükümdarlar için de Rüstem benzetmesi yapılmıştır. İranlılar ve Turan Türkleri arasında meydana gelen savaşlarda ön plana çıkan Türk kahraman ve savaşçılarından biri Alp Er Tonga’dır. Alp Er Tonga ile Rüstem arasında bir çok çarpışma olacak ve bu iki isimden çok söz edilecektir….

Bilhan Seher Akkaya dan alıntıdır.